Profesor Awdiejew filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim ukończył w 1972 roku. Jego praca magisterska dotyczyła zagadnień fonetyki eksperymentalnej. Doktorem nauk humanistycznych został w 1978 roku. Rozprawa doktorska Interferencja foniczna w mowie rosyjskiej Polaków była kontynuacją wcześniejszych badań.

Działalność artystyczna wymagająca dobrego kontaktu z publicznością i praca dydaktyczna, wymagająca dobrego kontaktu ze studentami, jak również badania języka mówionego skierowały jego uwagę na pragmatykę językową. Pierwszy jego tekst poświęcony problemom komunikacji językowej Sprawności komunikacyjne jako cele nauczania ukazał się w 1980 roku w czasopiśmie „Życie Szkoły Wyższej”. Aleksy Awdiejew przebywał wówczas w Irlandii, gdzie przez rok pracował w Trinity College w Dublinie jako visiting professor. Po powrocie opublikował kolejny artykuł pragmalingwistyczny Składnia języka mówionego jako proces bezpośredniego wyboru leksykalnego, był też współautorem artykułu Norma językowa a sytuacja aktu mowy.

Pierwsze pomysły innego ujęcia gramatyki, które później rozwinął w koncepcję gramatyki komunikacyjnej, prezentował na konferencjach młodych językoznawców (tzw. preyznerówkach), które były miejscem kształtowania postaw naukowych wielu obecnych profesorów-lingwistów.
Doktorem habilitowanym nauk humanistycznych został w 1986 roku. Podstawą dopuszczenia do kolokwium była książka Pragmatyczne podstawy interpretacji wypowiedzeń. Rozprawa habilitacyjna oraz dalsze prace prof. Awdiejewa Semantyka a pragmatyka - spór metodologiczny a praktyka badawcza, Strategie Nadawcy i Odbiorcy w procesie konwersacji (analiza pragmatyczna prośby), Strategie konwersacyjne (próba typologii) coraz bardziej przybliżają go do sformułowania spójnej koncepcji gramatyki komunikacyjnej. Podstawowe jej założenia zawarł w obszernym projekcie badawczym Model gramatyki komunikacyjnej opublikowanym w 1991 roku.
Od roku 1985 Alosza Awdiejew uczestniczy w konwersatorium „Język a kultura”, gdzie wygłasza referaty, drążące szczegółowe problemy pozostające w obrębie problematyki badawczej gramatyki komunikacyjnej, publikowane w kolejnych tomach pokonferencyjnych: Wiedza potoczna a inferencja, Składnik wyjściowy w gramatyce komunikacyjnej, Wartościowanie wymuszone a szacunek dla odbiorcy w dyskursie politycznym, Kondensacja a kreowanie świata w dyskursie artystycznym, Standardy semantyczne a znaczenie leksykalne. W latach 1994-1998 profesor Awdiejew był wicedyrektorem Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej. W 1996 roku został kierownikiem Zakładu Językoznawstwa Rosyjskiego, w którym pod jego opieką prowadzone były zespołowe prace badawcze nad gramatyką komunikacyjną. Mają one charakter porównawczy, dotyczą trzech języków: polskiego, rosyjskiego i angielskiego. Efektem wstępnego etapu badań w tym zakresie jest zbiór artykułów, wydany pod redakcją prof. Aleksego Awdiejewa, pt. „Gramatyka komunikacyjna”, w którym umieszczone zostały dwa teksty Aloszy Awdiejewa Standardy semantyczne w gramatyce komunikacyjnej i Leksykon w gramatyce komunikacyjnej. Są to już bardzo konkretne, pogłębione rozważania teoretyczne, stanowiące fragmenty bazowego (ideacyjnego) poziomu gramatyki komunikacyjnej. Z zagadnieniami tymi koresponduje artykuł Tryby komunikacyjne, umieszczony w tomie „W zwierciadle języka i kultury” dedykowanym prof. Jerzemu Bartmińskiemu. Opisany w nim został jeden ze sposobów detrywializacji standardów semantycznych. W 2004 roku opublikował monografię pt. Gramatyka interakcji werbalnej. W 2005 roku został profesorem tytularnym.

Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, członkiem honorowym Krakowskiego Towarzystwa Popularyzowania Wiedzy o Komunikacji Językowej „Tertium”, pomysłodawcą, współzałożycielem i członkiem Stowarzyszenia Etyki Słowa – także członkiem Komisji Rewizyjnej.

W 1998 roku prof. Grażyna Habrajska założyła Międzyuczelniany Zespół Naukowo-Badawczy Gramatyki Komunikacyjnej (Uniwersytet Łódzki – Uniwersytet Jagielloński – Akademia Bydgoska – dziś: Uniwersytet im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), w którym kieruje grupą krakowską. Zespół spotyka się co miesiąc od października do mają na otwartych seminariach naukowych, poświęconych komunikacji społecznej, które noszą nazwę Rozmowy o komunikacji. Wygłaszane tam wykłady i dyskusje publikowane są w recenzowanych zeszytach pod tym samym tytułem.

Wypromowani doktorzy:

dr Renata Rodak,

dr Krzysztof Ozga,

Obecnie prof. dr hab. Aleksy Awdiejew jest kierownikiem Katedry Rosjoznawstwa w Instytucie Rosji i Europy Wschodniej UJ:

 

(współaut.) Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, tom 2; Łask 2004

(współaut.) Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, tom 1; Łask 2004

Gramatyka interakcji werbalnej (2004), Kraków UJ

 

 

 

 

 

2008

Konstruowanie trzeciej rzeczywistości (2008) (w:) Mechanizmy perswazji i manipulacji. Zagadnienia ogólne, (red) G. Habrajska, Łask LEKSEM, ss. 95 – 104;

Teoria amalgamatu a kompozycja sensu (2008) (w:) Rozmowy o komunikacji 2, Motywacja psychologiczna i kulturowa w komunikacji; (red. G. Habrajska), LEKSEM, Łask 2008

Argumentacja aksjologiczna (2008) (w:) Rozmowy o komunikacji 2, Motywacja psychologiczna i kulturowa w komunikacji (red. G. Habrajska), LEKSEM, Łask 2008

Problemy analizy dyskursu perswazyjnego (2008) (w:) Media studies. Refleksja nad stanem obecnym, red. Krzysztof Stępnik i Maciej Rajewski, wyd. UMCS, Lublin

Gramatyka komunikacyjna: wybór jednostki operacyjnej, w: Język a kultura, tom 20, red. Anna Dąbrowska, Wrocław 2008, s.119-128

Jednostki operacyjne ideacji w gramatyce komunikacyjnej w: Język poza granicami języka. Teoria i metodologia współczesnych nauk o języku, red. Aleksander Kiklewicz i Józef Dębowski, Olsztyn 2008, s. 63-76

Komunikacyjna interpretacja sensu (2008), w: Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, s. 49-61, Kraków (współautorstwo z Grażyną Habrajską)

2007

Organizacja słownika frazemów (2007) (w:) Frazeologia a językowe obrazy świata przełomu wieków, red. Wojciech Chlebda, UO, Opole

2006

Reprezentacja świata w ujęciu komunikawistycznym (2006) (w:) Język a komunikacja 9, Kognitywizm i komunikatywizm – dwa bieguny współczesnego językoznawstwa, Dyskusja przy okrągłym stole, Tertium, Kraków, str. 59 – 66

Poprawność polityczna (2006) (w:) Rozmowy o komunikacji 1, Poprawność polityczna (red. G. Habrajska), ss. 15-16, LEKSEM, Łask

2005

”TU” i „TERAZ” jako kategorie gramatyczne (2005) (w:) Przestrzeń w języku i w kulturze. Problemy teoretyczne interpretacji tekstów religijnych (red. J. Adamowski), UMCS, Lublin, ss. 81-90

Strategie konwersacyjne (2005) (w:) Acta Universitatis Lodziensis, Folia Litteraria Polonica 7, Łódź, ss.127-150

Problematyka tłumaczenia frazemów (2005) (w:) Język a komunikacja 8, Język trzeciego tysiąclecia, t.2 Konteksty przekładowe, Tertium, Kraków, str. 225 – 232

2004

Systemowe środki perswazji (2004) (w:) Manipulacja w języku (red. P.Krzyżanowski, P. Nowak) Lublin UMCS, s. 71-80

Rosyjskie środki masowego przekazu (2004) (w:) Rosjoznawstwo (red.) L. Suchanek, Kraków UJ, s. 441 – 452

Kategoria obserwatora jako kategoria gramatyczna (2004) (w:) Punkt widzenia w języku i kulturze (red.) J. Bartmiński et alii, Lublin UMCS

2001

Komunikatywizm (perspektywa metodologiczna badań lingwistycznych (2001) (w:) Język w komunikacji (1) (red. G.Habrajska), Lódź, s. 23 – 29

Problemy wyodrębniania i klasyfikacji frazemów (2001) (w:) Frazeografia słowiańska (red. W. Chlebda) Opole, s. 195-201

2000

(współaut. K. Korżyk) Communicative grammar: towards a linguistic model of interpretive activity (2000) PTJ, zeszyt LVI, Warszawa, s.15-37

1990-1999

Technologia dowcipu a proces twórczy (1991) (w:) Potrzeby, twórczość, przyszłość, Wrocław, s. 227 - 239

Strategie konwersacyjne (próba typologii) (1991) (w:) Socjolingwistyka XI, Katowice, s.7-20

Model gramatyki komunikacyjnej (projekt badawczy) (1991) (w:) Studia nad polszczyzną mówioną Krakowa 3, (red. B. Dunaj i K. Ożóg), UJ, Kraków, s.7-38.

Wiedza potoczna a inferencja (1992) (w:) Język a Kultura, t.5, (red. J. Anusiewicz i F. Nieckula) Wrocław, s. 21-27.

Składnik wyjściowy w gramatyce komunikacyjnej (1992) (w:) Język a Kultura, t. 8, Podstawy metodologiczne semantyki współczesnej (red. I. Nowakowska-Kempna), Wroćław , s.113-123.

Nieśmieszne aforyzmy (Refleksja nad semantyką humoru Viktora Raskina) (1992) (w:) Jezyk a Kultura, t.8, Podstawy metodologiczne semantyki współczesnej (red. I. Nowakowska-Kempna), Wrocław, s. 279-285.

Wartościowanie wymuszone a szacunek dla odbiorcy w dyskursie politycznym (1994) (w:) Język a kultura, t. 11, Język polityki a współczesna kultura polityczna, Wrocław, s.49-55

Kondensacja a kreowanie świata w dyskursie artystycznym (1995) (w:) Kreowanie świata w tekstach, (red). A.M. Lewicki, R. Tokarski, Lublin, s.77-87

Standardy semantyczne a znaczenie leksykalne (1998) (w:) Język a kultura, t.12 Stereotyp jako przedmiot lingwistyki (red. J. Anusiewicz, J. Bartmiński), Wrocław, s.53-62

Standardy semantyczne w gramatyce komunikacyjnej (teoria i zastosowanie) (1999) (w:) Gramatyka komunikacyjna (red. A. Awdiejew), PWN, Kraków, s.33-68

Leksykon w gramatyce komunikacyjnej (1999) (w:) Gramatyka komunikacyjna (red. A. Awdiejew), PWN, Kraków, s. 133-160

Tryby komunikacyjne (1999) (w:) W zwierciadle języka i kultury (red. J. Adamowski, S. Niebrzegowska), UMCS, Lublin, s.240-247 oraz (2003) (w:) Współczesna polszczyzna. Wybór opracowań 6. Części mowy (red. J. Bartmiński...) Lublin, UMCS, s.139-146

1983-1989

Sprawności językowe a sprawności komunikacyjne (1983) Przegląd Polonijny, 1983, 4, s. 97-102

Sytuacja jako struktura sensu (1984) (w:) Studia nad polszczyzną mówioną Krakowa 2, Kraków (UJ), s.103-122

Klasyfikacja funkcji pragmatycznych (1984) Polonica IX, 1984, s. 53-88

Akty ukryte a analiza pragmatyczna (1986) (w:) Badania języka mówionego w Polsce i w Niemczech, red. B. Dunaja, H. Jachnowa i in., Prace Językoznawcze UJ, z. 84, Kraków, s. 13-21

Stereotypy w języku mówionym (1986), ZNUJ Prace Etnograficzne, z.24, Kraków 1986, s. 37-42

Strategie Nadawcy i Odbiorcy w procesie konwersacji (analiza pragmatyczna prośby) (1989) (w:) Z zagadnień komunikowania interpersonalnego, red. Z. Nęcki, UJ Kraków, s.33-41

Semantyka a pragmatyka - spór metodologiczny a praktyka badawcza (1989), Biuletyn PTJ XLII, 1989, s.121-127